เมื่อหน้างานเป็นคลอง: เครนต้องยืนบนโป๊ะเรือ งานระบบระบายน้ำเสียริมแม่น้ำเจ้าพระยา

งานเครนส่วนใหญ่ที่คนคุ้นเคยคือยืนบนพื้นดินหรือถนน แต่บางโครงการ "พื้นที่หน้างาน" ไม่ใช่พื้นดินเลย — เคสนี้คืองานเครนสำหรับโครงการระบบรวบรวมน้ำเสียริมแม่น้ำเจ้าพระยา ที่ต้องวางท่อและบ่อพักน้ำเสียขนาดใหญ่ไปตามแนวคลองซอยที่เชื่อมกับแม่น้ำ ทีมงานทำงานลักษณะนี้มาแล้วกว่า10 จุดกระจายอยู่ทั่วกรุงเทพฯ ฝั่งที่ติดแม่น้ำเจ้าพระยา (รวมถึงฝั่งธนบุรี) ซึ่งบางช่วงคลองแคบมากจนรถเครนทั่วไปเข้าไม่ถึง ทีมงานจึงต้องแก้ปัญหาด้วยการนำเครนขึ้นไปยืนบนโป๊ะเรือ แล้วทำงานกลางลำคลองแทน

โจทย์: ออกแบบมาไม่ตรงกับหน้างานจริง

โครงการเหล่านี้มีเป้าหมายรวบรวมน้ำเสียจากบ้านเรือนริมแม่น้ำเจ้าพระยา ส่งไปบำบัดที่ศูนย์บำบัดน้ำเสียรวม เพื่อลดการปล่อยน้ำเสียลงแม่น้ำเจ้าพระยาและปรับปรุงคุณภาพน้ำในคลอง แต่ในทางปฏิบัติ บ่อพักน้ำเสีย บ่อดักน้ำเสีย ท่อคอนกรีตรวบรวมน้ำเสีย และท่อแรงดันที่ต้องใช้ล้วนมีขนาดใหญ่ ขณะที่คลองซอยหลายจุดริมแม่น้ำเป็นคลองขนาดเล็กอยู่ใกล้ชุมชนหนาแน่น (ตัวอย่างเช่นฝั่งธนบุรี) การออกแบบเดิมไม่ได้คำนึงถึงข้อจำกัดพื้นที่หน้างานมากพอ ทำให้การก่อสร้างต้องดำเนินงานอยู่ภายในลำคลองเป็นหลัก นำเครื่องจักรเข้าทางบกได้ยาก และกระทบการระบายน้ำของคลองด้วย

ทางแก้: เอาเครนขึ้นโป๊ะเรือ

เมื่อพื้นที่ไม่เอื้อให้เครนทำงานบนบกได้ตลอดแนว ทีมงานจึงแก้ปัญหาด้วยการนำเครนตีนตะขาบขึ้นไปยืนบนโป๊ะเรือ แล้วทำงานอยู่กลางลำคลองแทน จุดที่ยากคือโป๊ะเรือไม่ได้จอดอยู่กับที่ตลอดโครงการ — เมื่อสร้างงานจุดหนึ่งเสร็จ ต้องค่อยๆ ย้ายโป๊ะเรือไปตามแนวคลองเพื่อทำงานจุดถัดไปเรื่อยๆ ตลอดระยะทางของโครงการ ระหว่างนั้นยังต้องระวังเรือท่องเที่ยวที่สัญจรผ่านคลองนี้ตลอดเวลาด้วย เพราะเป็นคลองที่มีการเดินเรือโดยสารอยู่จริง ไม่ใช่คลองปิด

ส่วนจุดที่พอมีพื้นที่บนบกให้เครนล้อยางเข้าไปทำงานได้ ทีมงานจะปูแผ่นเหล็กและใช้ไม้ยูคาลิปตัสสร้างเป็นแพลตฟอร์มรองรับน้ำหนักเครนก่อน เพราะดินริมคลองไม่แข็งแรงพอจะรับน้ำหนักเครนได้โดยตรง

ทำไมต้องใช้เครนหลายขนาด หลายประเภท

โครงการนี้กระจายหลายจุดตลอดแนวคลอง แต่ละจุดมีข้อจำกัดพื้นที่และน้ำหนักงานไม่เท่ากัน ทีมงานจึงต้องสลับใช้เครนตามความเหมาะสมของแต่ละหน้างาน:

• เครนล้อยาง 25-50 ตัน — ใช้ในจุดที่ยังพอมีพื้นที่บนบกให้เข้าถึงได้ เคลื่อนย้ายระหว่างจุดงานได้เร็วกว่า
• เครนตีนตะขาบ 25-55 ตัน — ใช้ในจุดที่ต้องยืนบนโป๊ะเรือกลางคลอง เพราะรับน้ำหนักและทรงตัวบนพื้นผิวไม่มั่นคงได้ดีกว่าเครนล้อยาง

สรุปบทเรียนจากงานนี้

งานเครนบนโป๊ะเรือกลางคลองริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่ทำมาแล้วกว่า 10 จุดทั่วกรุงเทพฯ เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่างานเครนบางงานต้องคิดนอกกรอบจากการทำงานบนบกทั่วไป ทีมงาน BIG MACHINE TRADING มีประสบการณ์ทำงานร่วมกับหน้างานที่มีข้อจำกัดพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่แคบ พื้นผิวไม่มั่นคงอย่างโป๊ะเรือ หรือการประสานงานกับพื้นที่ชุมชน พร้อมเครนหลายขนาดให้เลือกใช้ตามความเหมาะสมของแต่ละหน้างาน